Çocuklar Konuşmayı Nasıl Öğrenir

Çocuklarda Konuşma

Çocuklara konuşmayı öğretmek aslında oldukça kolay bir iştir. Çocuklar konuşmayı yavaş yavaş öğrenir. Etraftan algıladıkları şeyler çocukların dil gelişimine katkı sağlamaktadır. Bir çocukla ne kadar fala ilgilenilir ise ve ne kadar fazla sohbet edilirse bir çocuk konuşmayı o kadar hızlı öğrenir.

Çocuklar Konuşmayı Nasıl Öğrenir

Bir çocuğa konuşmayı öğretirken onun sık diyaloglar kurulmalıdır. Çocuklar konuşmayı öğrenirken başlarda garip sesler çıkarırlar. Bu garip sesler zamanla yerini anlamlı sözcüklere bırakmaktadır. Bir çocuğun konuşmayı öğrenme sürecinde ebeveynlerin sorumlulukları oldukça dikkat çekmektedir. Ebeveynlerin çocukla sürekli olarak diyalog halinde olmaları ve çocuklarının söylediklerini anladığını onlara hissettirmeleri gerekmektedir. Çocuğun başta kendine güven duyması bu hususta oldukça büyük önem teşkil etmektedir. Çocuğun ana dilinin alt yapısı sağlam bir şekilde kurulmalıdır. Bu yüzden de çocuğun yanında ana dilden başka dilde de konuşmak bu hususta doğru olmamaktadır. Aksi takdirde çocuğun net bir ana dilinin olması mümkün değildir.  Yine bunun için çocuğun yanında televizyondan yabancı dilde konuşmalar geçen programlar izlemekte doğru değildir. Bu dönemde çocuğun beyni oldukça yenidir ve öğrendiği her şeyi çok çabuk kavrayabilmektedir. Gördüğü her şeyi merak eder ve kendi beyninde kurgulayıp tasarlayarak yeni şeyler üretebilir. Bu yüzden de televizyondan gördüğü şeyleri de algılayarak ve kendi ana dilinden kelimeleri de duyarak çocuğun beyni biraz karışabilir. Hatta bu durum çocuğun geç konuşmasına ve iki dili de birbirine karıştırarak konuşmasına da yol açabilir.

Çocukların Konuşmayı Öğrenme Süreçleri

Hiç bir çocuk bir anda konuşmayı öğrenemez. Çocukların konuşmayı öğrenmesi belli süreçler sonucunda olmaktadır. Çocuklar ilk başlarda beden diliyle konuşmaya başlar. Daha sonralar da ise kelimelerin anlamlarını ve cümle kurmayı öğrenir. Çocuklar ilk 12aya kadar nacak garip sesler çıkarmayı öğrenebilir. Bu dönem öncesinde isteklerini dile getiremez. İsteklerini daha çok ağlayarak anlatmaya çalışır.  12 aylık olan bebekler evet, hayır, yapma, dur gibi sözlüklerin anlamlarını yavaş yavaş kavramaya başlar. Kavradığı kelimeleri taklit etmeye çalışır ve zamanla söylemeyi öğrenir. Bu yüzden çocuklarla sürekli iletişim kuruyor olmak oldukça önemlidir. Çocuklarla konuşmak onların etraflarında ki şeyleri daha çabuk kavramasını ve konuşmayı öğrenmelerini daha da kolaylaştırır.  İlk olarak anne, baba, hala gibi kelimeleri öğrenmek onlar için de daha kolaydır. Sürekli olarak kelimeleri söylemek çocukların taklit etme isteğini arttırır. Konuşan kişilerin ağız hareketlerini inceleyerek nasıl söylendiğini taklit ederler. Böylelikle bu kelimeleri söylemek onlar için çok daha kolay olur. Bazı kelimeleri ve anlamlarını öğrendikten sonra daha karmaşık olan komutları ve cümleleri de anlamaları kolaylaşır. Böylelikle kendileri de cümle kurma çabası içerisine girerler. Devrik cümleler kurarak istedikleri, istemedikleri ve ihtiyacı olan şeyleri daha kolay bir şekilde ifade edebilirler.  Çocukların konuşmayı öğrenme sürecinde ki ilk 3 yıl şu şekilde gerçekleşir;

12-18 Ay

Bu dönemde çocuklar sürekli olarak bir merak ve arayış içerisine girerler. Anlamlı ya da anlamsız birtakım sözcükleri söylemeye başlarlar. Günlük hayatta sıkça kullanılan ve ona sürekli olarak söylenilen anne, baba, al, git, ver gibi sözcüklerin anlamlarını öğrenirler ve bunları söyleyebilmek için sürekli taklit ederler. kendi söyleyebildikleri kelime sayısından daha fazlasını anlayabilirler.  Günlük hayatta sıkça kullanılan ve isminin söylendiği nesneleri onlara ver denildiğinde tanıyarak verirler.  Bu dönemde çocuklar yüksek ses tonuyla durmadan karmakarışık konuşurlar. Konuşmayı biraz da olsa öğrenmiş olmanın verdiği mutluluk ile sürekli bir şeyler söylerler. Yetişkinlerin söylediği komutları el ve kol hareketleri ile birlikte algılar ve uygularlar.   

18-24 Ay

Bu süreçte çocuklar 50 tane kadar sözcüğü söylemeyi başarırlar.  Şarkılar oldukça ilgilerini çeker ve dinlemeye bayılırlar. Şarkı eşliğinde söylemeye ve öğrenmeye çalışırlar. Kendi bedenlerinin bölümlerini merak ederek öğrenmeye başlarlar. Başını göster, ellerini göster gibi komutları da anlayarak rahat bir şekilde göstermeyi başarırlar.

24-30 Ay

Bir tane kavramını öğrenir ve kullana bilir. Mesele bir tane elma denildiğinde uzatarak göstere bilir.  İki ya da üç tane kelimeyi bir araya getirerek basit cümleler kura bilir. Bu dönemde söylediği sözcükler daha anlaşılır hale gelmektedir. Kendisine verilen komutları anlar ve eğer canı isterse bu komutları rahat bir şekilde yapa bilir. Günlük hayatta sık kullanılan ya da ismi çok geçen nesneleri tanıyarak onları istenildiğinde vere bilir. ” Nasıl banyo olursun?” gibi soruların cevabını el, kol ve beden hareketleriyle tarif ede bilir. Çocuklar bu dönemde kendisiyle konuşulduğunda daha dikkatli bir şekilde dinler ve söylenilen şeyleri daha iyi bir şekilde kavrayıp anlamaya çalışır.  Kendi bedeninde bulunan el, ayak, baş, parmak gibi bölümlerin daha fazlasını öğrenir ve bunları gösterip bunlarla ilgili şeyler söyleye bilir. Çevresinde gördüğü ve tanıdığı kişilerin isimlerini ya da kendisinin neyi olduğunu öğrenerek sorulduğunda göstere bilir. Kendisi ile ilgili konuşurken ya da kendisinden söz edilirken ismini kullanır. Artık kendi isminin ne olduğunu öğrenir ve sıklıkla kullanarak sorulduğunda rahat bir şekilde söyleye bilir.

30-36 Ay

Konuşmayı giderek öğrenmeye başlayan çocukların merakları giderek artmaya başlar. Bu nedenden dolayı da sürekli olarak bir soru sorma haline girer. ”neden, niçin?” gibi soru cümlelerini sıkça kullanarak bilmediği ve merak ettiği her şeyi öğrenmeye çalışır. Kendisine sorulduğunda yaşını, cinsiyetini, adı ve soyadını söyleye bilir. Artık renkleri ve isimlerini tanıyarak onları rahatlıkla seçe bilir. En sevdiği renkte eşyalarının olmasını özenle dile getirebilir.  Sevdiği öykü, masal ve hikayeleri defalarca dinlemek ister. Hatta defalarca dinledikten sonra anladığı kısımları yarım yamalak da olsa anlata bilir. Bu dönemde 10 a kadar sayıları saymayı öğrenir ve sürekli olarak kendince tekrar eder. Başkalarıyla basit konular içeren konuşmalara dahil olmayı sever ve basit cümlelerle konuşur. İnsanlarla diyalog kurmayı sever ve kendilerine sorulan soruları nedenini de belirtecek şekilde basit cümleler kurarak anlata bilir. İçersinde birden fazla komut içeren cümleleri anlayarak bu komutları yerine getire bilir. Bu dönemde çocukların beyni oldukça ileri düzeyde bir kavrama yeteneğine sahip olduğundan dolay söylenilen her şeyi rahatlıkla algılaya bilir ve günlük konuşma dilinde kullana bilir. Ayrıca bu dönemde çocukların kelimeleri söylerken ki vurguları da düzelir ve konuştukları daha da anlaşılır bir hal alır. Sıkça telaffuz hatası yaparlar.

Çocukları Konuşmayı Öğrenmelerine Nasıl Destek Olunması Gerekir?

Çocuklar birçok şeyi yalnızca etrafı izleyerek ve beyinlerinde değerlendirerek öğrenebilirler. Ancak yine de iyi bir konuşma becerisine sahip olabilmeleri için büyülerin destekleri onlar için oldukça önemlidir. Çocukların konuşmayı öğrenmesi sürecinde ebeveynlerin onlarla sıkça diyalog kurma çabasına girmesi gerekmektedir. Anne, baba, gel, git, al, ver gibi basit ve kolay öğrenilebilir sözcükleri sıkça söylemeleri gerekmektedir.  Bu sayede çocuk ağız yapısına ve söyleniş şekline bakarak daha kolay bir şekilde taklit edebilmektedir. Bazı oyuncaklarla da çocuğun dil gelişimine katkı sağlanılabilir. Çocukla oyun oynanırken oyuncakları konuşturmak onun daha fazla ilgisin çekebilir ve daha dikkatli dinlemesine yardımcı olabilir. Biraz ilerleyen zamanlar da çocuklar sürekli soru sormaya ve merak etmeye başlarlar. Çocukların sorduğu sorular kesinlikle cevapsı bırakılmamalıdır ve kesinlikle geçiştirilmemelidir. Aksi takdirde çocuğun hevesi kırılır ve yeni şeyler sormaktan çekinebilir. Bu durum da çocuğun dil ve algılama gelişiminde oldukça gerilemesine yol açabilir. Bu yüzden çocukların her sorusu can kulağı ile dinlenmeli ve çocuk tatmin olana kadar sorusunun cevabı açıklanmalıdır. Böylelikle çocuk daha fazla düşünme ve öğrenme çabası içerisine girmektedir. Çocukların dil gelişiminde en önemli etkenlerden birisi de öz güven sahibi olmalarıdır. Soru sormaktan çekinmemeli ve başkaları ile diyalog kurmaktan korkmamalıdır. Bu saye de öğrenme ve dil gelişimleri çok daha hızlı ve iyi bir şekilde sağlanabilmektedir.

Açelya Kartal

İstanbul Aydın Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü okuyorum. Henüz bir anne yada anne adayı değilim. Ama araştırmalarım neticesinde elde ettiğim bilgileri burada sizlerle paylaşıyorum :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#hamileykenben

Hamilelik fotoğraflarınızı İnstagram'da #hamileykenben hashtag’i ile paylaşın, anasayfamızda size ve bebeğinize yer verelim :) Fotoğraflarınız editör onayından sonra sitemizde yer almaktadır.

MAİL ABONELİĞİ
Bu site, sağlık hizmeti vermemektedir, sitedeki bilgiler tıbbi bir öneri yerine geçmez ve sadece bilgi amaçlıdır. Hastalıkların tanı ve tedavileri yalnızca uzman doktorlar tarafından gerçekleştirilebilir.