hooops store
hooops store

Gebelikte Sarılık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Sarılık Neden Olur?

İnsan vücudunda sarılık iki nedenle ortaya çıkar. Bunların ilki vücudun olması gerekenden daha fazla bilirubin üretmesidir. Diğeri ise safra yollarında tıkanıklık oluşmasıdır. Her iki durumda da sarılığın tedavi edilmesi gerekir.

Gebelikte Sarılık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hamilelik dönemi anne adaylarının sağlıklarına her zamankinden daha fazla dikkat etmeleri gereken bir dönemdir. Anne adayının karnındaki bebeğin sağlığını da düşünerek yaşadığı tüm hastalıkları dikkate alması ve derhal sağlık kuruluşuna başvurması gerekir. Elbette tüm anne adayları hamilelik döneminde hasta olmamak için elinden geleni yapıyor olsa da bazen alınan önlemler işe yaramıyor. Sarılık rahatsızlığı da bunlardan biri olabiliyor.

Geniş kapsamlı bir inceleme gerektiren sarılık rahatsızlığı aslında karaciğer problemi nedeniyle ortaya çıkıyor. Bazen vücuttaki bazı değişimler de bu rahatsızlığı beraberinde getirebiliyor. Hamilelik döneminde ortaya çıkan sarılık sorunu derhal müdahale edilmesi ve tedaviye başlanmasını gerektiren bir durumdur. Bu nedenler tüm anne adaylarının hamilelik öncesinde sarılığın belirtileri hakkında bilgi sahibi olması gerekir. İleride anne adayında sarılık meydana geldiğinde bu belirtileri gözlemleyebilmeleri ve ciddiye alabilmeleri için sarılığın vücutta kendini nasıl belli ettiğinin bilinmesi gerekir.

Gebelikte Sarılık Nedenleri Nelerdir?

  • Hamilelikte sarılık nedenleri incelendiğinde en yaygın nedenin karaciğer bozuklukları olduğu gözlemleniyor. Karaciğer yağlanması, alkolizme bağlı karaciğer hastalıkları, akut karaciğer yağlanması, viral hepatit ve siroz gibi karaciğer kaynaklı hastalıklar gebelikte sarılığı beraberinde getirebiliyor.
  • Sıtma adı verilen hastalık karaciğerde iltihaplanma sorununa neden oluyor. İltihaplanma kısa zamanda gebelikte sarılığa sebebiyet verebiliyor.
  • Gebelikte sarılık hastalığına neden olan bir diğer unsur da karaciğer kanseridir.
  • Parasetamolun aşırı doz kullanımı bilindiği gibi karaciğerin fonksiyonlarında bazı bozulmalara sebebiyet veriyor. Karaciğerin işlevlerinde bozulmalar olması süzme kabiliyetini yitirmesini de beraberinde getirebiliyor. Tüm bunların sonucunda gebelikte sarılık oluşabiliyor.
  • Anemi hastalığı Türkiye’de kadınlarda yaygın olarak görülür. Aneminin bir çeşidi olan orak hücreli anemi kırmızı kan hücrelerinin erimesine neden olan bir anemi türüdür. Genetik bir rahatsızlık olan orak anemi hastaların vücudunda bilirubin denilen maddenin birikmesine neden olur. Bilirubin fazlalığı tek başına dahi bir sarılık nedeni olduğundan orak anemiye bağlı olarak da gebelikte sarılık meydana gelebilir.
  • Gebelikte sarılığın bir diğer nedeni de safra taşlarıdır.
  • Obezite ya da kolesterolün yüksek olması gebelikte sarılığa neden olan unsurlar arasında bulunuyor. Zira gebelik öncesinde hamile kalmayı planlayanların, diyet ve egzersiz ile ideal kiloya ulaşması ve sonrasında planlı bir gebelik olması gerektiğinin uzmanlar tarafından sıklıkla dile getirilmesinin nedenlerinden biri de budur. Sadece gebelikte sarılık bakımından değil, pek çok rahatsızlığın meydana gelmemesi için hamilelik öncesi kilo kontrolü son derece mühimdir.

Gebelikte Sarılık Belirtileri Neler?
Sarılık hamilelik döneminde de vücutta bazı belirtilere neden olarak aslında kendini belli eden bir hastalıktır. Bu yönüyle belirti vermeyen ve vücutta sinsice ilerleyen hastalıklardan ayrılır. Hastalar vücutlarında aşağıdaki belirtilerden birini ya da birkaçını fark ettiğinde hiç vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

  • Gözlerin beyaz bölümünde sararma olması
  • Deride sararmalar meydana gelmesi
  • İdrar renginin koyulaşması
  • Dışkının renginde açılma
  • İştah kaybı
  • Şiddetli baş ağrıları
  • Hızla kilo kaybetmeye başlama
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Yüksek ateş
  • Karaciğer çevresine dokunulduğunda ele şişlikler gelmesi
  • Ayaklar, ayak bilekleri ve bazen de bacaklarda şişmeler olması

Gebelikte Sarılık Tanısı Nasıl Konur?
Sarılık teşhisi konması için öncelikle hekim tarafından fiziki muayene gerekir. Muayene esnasında hekiminize sarılık belirtilerinden hangilerini yaşadığınızı belirtmeniz, teşhisin daha sağlıklı bir şekilde konmasına yardımcı olur. Muayene esnasında sarılığa dair yaşadıklarınızla beraber varsa başka hastalıklarınız ve kullandığınız ilaçlar hakkında da doktorunuzu bilgilendirmelisiniz. Çünkü sarılığa neden olan etmenin belirlenmesi ve bu etmenin ortadan kaldırılmasına yönelik bir tedavi seyri izlenecektir. Hekim tarafından genellikle şu adımlar takip edilerek gebelikte sarılık teşhisi konur:

  • İdrar testi ile hastanın idrarında ürobilinojen kontrolü sağlanır. Bu bileşen yapılan test ile kolaylıkla anlaşılabilir ve bu sayede hekim tarafından sarılık teşhisinin konması kolaylaşır.
  • Kan testi de yapılması gerekir. Kan testinin amacı sıtma ya da hepatit hastalığının olup olmadığının anlaşılmasıdır.
  • Sarılık yüksek oranda karaciğer kaynaklı olarak ortaya çıkan bir hastalık olduğundan karaciğer fonksiyon testinin yapılması da gerekir.
  • Detaylı bir ultrason taramasına da gereksinim duyulabilir.
  • Tüm bu testler bir arada değerlendirildikten sonra hekim tarafından siroz ya da karaciğer kanseri şüphesine bağlı olarak karaciğer biyopsisi de talep edebilir.

Gebelikte Sarılık Tedavisi Nasıl Yapılır?
Elbette gebelikte sarılık tedavisi öncesinde sarılık teşhisinin konması gerekir. Yapılan tetkikler eşliğinde sarılık teşhisi konduğunda sarılığın nedeninin belirlenmesi de kolaylaşır. Gebelikte sarılık genellikle başka sağlık sorunlarından kaynaklandığı için sarılığın altında yatan hastalığın belirlenmesi gerekir. Bu hastalığın belirlenmesinin ardından hastalığı iyileştirecek bir tedavi planlaması doktor tarafından gerçekleştirilir. Tedaviye dair bilmeniz gerekenler ise şunlar:

  • Sarılık Hepatit A kaynaklı olarak ortaya çıkmış ise herhangi bir tedaviye gerek olmaz. Çünkü bu durum gebelikte kendiliğinden geçer.
  • Sıtma ya da farklı bir rahatsızlıktan kaynaklı olarak sarılık ortaya çıkarsa hekim tarafından bir tedavi planlaması yapılır. Rahatsızlık tedavi edildiğinde sarılık da kendiliğinden geçer.
  • Gebelikte sarılık çok daha ciddi bir sorundan kaynaklanıyorsa tıbbi açıdan daha ciddi bir tedavi programının belirlenmesi gerekir. Örneğin karaciğer kanseri, siroz ya da hepatit gibi hastalıklar çok daha ciddi bir tedavi sürecini zorunlu kılar.

Gebelikte Sarılık Nasıl Önlenir?
Elbette hiçbir anne adayı gebelik döneminde sarılık olmak istemez. Peki, sarılık gebelikte önlenebilir mi? Uzmanlar bu konuda bazı detaylara dikkat çekiyor.

Sağlıklı Bir Beslenme Programı
Hamilelik döneminde sağlıklı ve düzenli beslenmek belki de en çok dikkat edilmesi gereken husustur. Aynı zaman yiyecek ve içeceklerin hijyenik olmasına da dikkat etmelisiniz. Sarılık ve diğer rahatsızlıklardan korunmanızı kolaylaştıracaktır.

Kilo Kontrolü
Hamile olmanız, dilediğiniz kadar kilo alabileceğiniz anlamına gelmez. Gebelikte kilo kontrolüne önem vermeli ve idealden daha fazla kilo almamaya özen göstermelisiniz. Kandaki kolesterol seviyesini düzenlemeniz, karaciğerinizin sağlığını korur. Bunun için de aşırı kilo almaktan kaçınmalısınız.

Aktif Bir Yaşam
Doktorunuza danışarak sizi yormayacak hafif egzersizler yapmalısınız. Bebeğinize zarar vermeyecek egzersizler, doğum ve doğum sonrası iyileşme sürecinizi de kolaylaştırır. Açık havada hafif tempoda bir yürüyüş dahi daha sağlıklı bir gebelik yaşamanızı sağlar.

Aşı Olmak
Gebelikte anne adayını ve bebeği korumaya yönelik, önlem amaçlı yapılan aşılarınızı aksatmayın. Hepatit gibi çeşitli rahatsızlıkları önlemeye yönelik aşılar sağlıklı gebelik için büyün önem taşıyor.

İlaç Alımına Dikkat
Gebelik döneminde vücuttaki değişimler çeşitli ağrılara ve benzer sıkıntılara neden olabilir. Ancak hemen ilaç kullanımına yönelmeyin ve doktor tarafından önerilmedikçe ilaç almayın.

Seyahat Edeceğiniz Yerleri Doğru Seçin
Gebelikte seyahat edilecek bölgelerin doğru seçilmesi gerekir. Örneğin sıtmanın yaygın olduğu bir bölgeye gitmeyin. Bulunduğunuz ortamlara dikkat edin ve hijyen açısından gerekli tüm tedbirleri alın.

Gebelikte Hepatit B Olan Anne Adayları Dikkat!
Çok sayıda kadın kronikleşmiş hepatit B hastalığına sahip. Bu kadınlar gebe kaldığında hastalığın bebeğe geçme olasılığı ise % 90 gibi yüksek bir risk içeriyor. Bu noktada insanların mevcut hastalıklarına karşı bilinçli olmaları büyük önem taşıyor. Eğer hepatit B hastası iseniz gebelik öncesinde mutlaka aşı olmalısınız. Aynı zamanda eşinizin de aşı olması gerektiğini unutmayın.

Gebelikte Sarılık Bebeğe Geçer mi?
Hamilelik döneminde sarılığa yakalanmış bir anne adayı bebeğe sarılığın bulaşma riski konusunda endişe yaşıyor. Doğum esnasında sarılığın bebeğe geçme olasılığı bir hayli yüksek. Bu riski azaltmak ise mümkün olabiliyor. Hepatit B aşısının ilk dozu anne adayına yapılıyor ve doğumdan 12 saat sonra da hepatit B immun globülin aşısı yapılıyor. Aşılar sarılığın doğumda bebeğe geçme riskini % 95 oranında azaltıyor. Elbette bebek dünyaya geldikten sonra ilk ay ve altıncı ayda hepatit B aşılarının yapılması gerekiyor.

Hepatit B Olan Anneler Bebeği Emzirebilir mi?
Annelerin hepatit B hastalığına sahip olması doğumdan sonra bebeklerini emzirmelerine engel değil. Gönül rahatlığı ile bebeklerini emzirebilirler. Fakat bebeğin aşı takvimi noktasında dikkatli olunması ve hepatit B aşılarının yapılması gerekir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da emzirmenin sağlıklı bir meme ile yapılmasıdır. Emzirme döneminde memede çatlak ya da yara oluşabilir. Hepatit B kan yoluyla bulaşan bir hastalık olduğundan kanama olan memeden bebeğin emzirilmemesi gerekir.

Gebelikte Hepatit C Olan Kadınlar
Hepatit C genellikle kan yoluyla ya da damar içi ilaç enjeksiyonuyla bulaşan bir hastalıktır. Hepatit C taşıyıcısı olan bir annenin bebeğine bu hastalığı bulaştırma riski yaklaşık % 8 oranındadır. Hepatit C cinsel yolla da bulaşabiliyor fakat bu olasılık yapılan araştırmalara göre oldukça düşük. Yine de çiftlerin cinsel ilişkide prezervatif kullanması gerekiyor. Şayet hamilelik öncesinde hepatit C tedavisi gerçekleştirilmiş ise hamile kalınmaması için 7 ay korunmak gerekir. Tedavi sonlandırıldıktan sonra 7 ay beklenmeli ve sonrasında hamilelik planlaması yapılmalıdır.

Açelya Kartal

İstanbul Aydın Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü okuyorum. Henüz bir anne yada anne adayı değilim. Ama araştırmalarım neticesinde elde ettiğim bilgileri burada sizlerle paylaşıyorum :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#hamileykenben

Hamilelik fotoğraflarınızı İnstagram'da #hamileykenben hashtag’i ile paylaşın, anasayfamızda size ve bebeğinize yer verelim :) Fotoğraflarınız editör onayından sonra sitemizde yer almaktadır.

MAİL ABONELİĞİ