Menopoz Döneminde Vajinada Kuruluk

Ağrılı Cinsel İlişki

Cinsel ilişkide acı, ağrı ya da yanma, batma gibi hislerin yaşanması tıpta “disparoni” olarak adlandırılır. Kadınların yaklaşık olarak % 15’inde yaşamlarının bir döneminde bu sorunun meydana geldiği bilinir. Çoğu zaman menopoz dönemiyle birlikte vajinal kuruluk olması da ağrılı cinsel ilişkiye sebebiyet verebilir. Ancak tedavi edilebilen bir sorundur.

Menopoz Döneminde Vajinada Kuruluk

Vajina duvarlarını oluşturan hücreler, vajinal bezlerden salgılanan sıvı ile ıslanır. Bu durum vajinal lubrikasyon olarak adlandırılır. Vajinada yağ bezleri ya da ter bezleri bulunmaz, ıslanmayı sağlayan salgı üreten bezlerdir. Bartolin ve skene bezleri vücudun salgıladığı bazı hormonlar ile harekete geçerek vajinal salgıyı üretir. Renksiz, şeffaf ve kokusuz olan bu salgı sağlıklı ve aynı zamanda konforlu bir cinsel ilişki yaşantısı sağlar. Aynı zamanda iç dudakların yürüme, hareket etme esnasında birbirine sürtünmesini ve tahriş olmasını önleyen de vajinal salgıdır. Vajinal kuruluk ise bu salgının salgılanmaması ya da çok daha az salgılanması ile ortaya çıkar. Özellikle cinsel yaşantıda konforu ortadan kaldırabilen vajinal kuruluk ağrılı cinsel ilişkiye sebebiyet veren en yaygın unsurlar arasında yer alır.

Vajinal Kuruluk Belirtileri Nelerdir?

  • Cinsel birleşmede yeterli kayganlık olmaması
  • Cinsel ilişki esnasında yanma, batma, ağrı ya da acı olması
  • Yürüme ya da koşma esnasında vajinada yanma hissi
  • Cinsel hazzın azalması
  • Tekrarlayan idrar yolları enfeksiyonları
  • Aniden idrar yapma isteğinin gelmesi

Vajinal Kuruluk Neden Olur?
Vajinal kuruluğun sadece menopoz döneminde yaşandığı düşünülür. Oysa üreme döneminde de pek çok unsur bu sorunu beraberinde getirebilir. Vajinal kuruluk nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Menopoz döneminde östrojen hormonunun azalması
Vajinal kuruluğun temel nedeni menopoz dönemine girilmesi ile birlikte vücutta daha az östrojen hormonunun salgılanmasıdır. Bu durum vajina içerisindeki salgı bezlerinin harekete geçmesini önler ve vajinal salgılar salgılanmadığından kuruluk ortaya çıkar. Östrojen hormonu sadece menopoza bağlı olarak azalmaz. Bu hususlar da östrojen hormonunun azalmasına ve buna bağlı vajinal kuruluğa neden olabilir:

  • Doğum yapmak
  • Emzirmek
  • Sigara içilmesi
  • Yumurtalıklara bazı tahliller yapılması
  • Yumurtalıkların cerrahi müdahale ile çıkarılması
  • Bağışıklık sistemiyle ilgili bozukluklar

İlaç kullanımı
Çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar da vajinal kuruluğa neden olabilir. Bu ilaçlar vücudun neredeyse tamamında nem azalmasına yol açabilmektedir. Örneğin meme kanseri tedavisinde kullanılan ilaçların vajinal kuruluğa sebebiyet verdiği bilinir.

Hormonal dengesizlikler
Vücutta salgılanan hormonlardaki değişimler de vajinal kuruluk nedenleri arasında yer alır. Örneğin hamile kalma ile birlikte hormon seviyeleri değişir. Aynı zamanda doğum yapmak, emzirmek ve stres dahi hormonal dengeleri değiştirebilir ve beraberinde vajinal kuruluk yaşanabilir.

Vajinal enfeksiyonlar
Kadınların sıklıkla yaşadığı sorunlar arasında yer alan vajinal enfeksiyonlar vajina florasının bozulmasına neden olabilir. Bu durum vajinal kuruluğa yol açar. Enfeksiyona bağlı olarak kullanılan ilaçlar ya da vajinal duş da kuruluk nedenleri arasında yer alır. Vajina içerisinde çok fazla tampon ya da ilaç konması dahi kuruluğu beraberinde getirebilir.

Stres
Pek çok hastalığın gizli nedeni olan stres vajinal kuruluk sebepleri arasında yer alıyor. Stres dışında depresif ruh hali ya da antidepresan ilaç kullanımı da nedenler arasında bulunuyor.

Yetersiz cinsel uyarım
Cinsel ilişki öncesinde yetersiz cinsel uyarım da vajinada kuruluğa neden olabilir. Bu durum stres ya da depresyon gibi unsurlara bağlı olarak ortaya çıkabildiği gibi ağrılı cinsel ilişki de cinsel uyarımın yetersizliğine sebebiyet verebilir.

Vajinal Kuruluk Teşhisi İçin Gereken Testler

Hekim tarafından vajinal kuruluk teşhisi konabilmesi için bazı muayene ve tetkiklere gereksinim duyulabilir.

Pelvik Bölge Muayenesi
Hekim tarafından vajina ve serviks bölgesi fiziki olarak muayene edilir. Doktor tarafından gerekli görülmesi halinde rektum bölgesi de muayeneden geçirilebilir.

Pap Testi
Bu test mikroskobik bir inceleme gerektirir ve hekim tarafından servikal hücre örnekleri alınır. Bu örnekler vajinada iltihap olup olmadığını anlamak için de gerekli bir testtir.

İdrar testi
İdrar yolları ile ilgili sorunlar da beraberinde vajinal kuruluk getirebileceği için hekim tarafından idrar testi yaptırılması da istenebilir.

Menopozda Vajinal Kuruluk Tedavisi ve İlaçlar
Menopoz dönemine giren kadınlara uygulanan tedavi aslında kadınların günlük yaşamlarında yaşadıkları sıkıntıları da ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu sıkıntılar arasında vajinal kuruluk da yer alır. Kullanılan ilaçlar vücutta östrojen hormonunu arttırmaya yönelik olduğundan vajinal kuruluk sorunu giderilebilir. Ancak gerekli görülmesi halinde ve menopoz süreci tamamlandığında farklı bir tedavi uygulanmasına da gereksinim duyulabilir. Bu tedavi vajinal kuruluğu gidermek adına farklı prosedürlerde uygulanabilir.

Genellikle vajinal östrojenlerin kullanılması yoluna gidilir. Bu ilaçlar ağız yoluyla ya da deriden alınabilir. Vajinal bölgeye krem şeklinde sürülebilecek ilaçlar olduğu gibi aplikatör yardımıyla vajinanın iç kısmına sürülebilen kremler de bulunuyor. Vajinanın üst bölümüne yerleştirilebilen, yumuşak yapıdaki östrojen halkası da bir diğer yöntem olabilir. Yaklaşık 3 ayda bir değiştirilmesi gereken vajinal halka özellikle cinsel yaşantıda vajinal kuruluk sorununun ortadan kaldırılması için kullanılır.

Vajinal Kuruluk Ne Zaman Tedavi Edilmelidir?
Tedavi için uygun bir zaman dilimi beklenmemelidir. Cinsel birleşme esnasında vajinal kuruluğa bağlı sorun yaşandığında doktora başvurulması gerekir. Menopoz tedavisi sürecinde hekim tarafından bazı ilaçların ya da ürünlerin kullanımı önerilebilir. Bu süreçte stresten uzak durmak büyük önem taşır. Dolayısıyla cinsel yaşantıda stres de günlük hayatı olumsuz yönde etkileyebileceğinden menopoz dönemine giren kadınların vajinal kuruluk sorununu göz ardı etmemeleri ve daha konforlu bir cinsel yaşantı için doktordan yardım almalarında fayda olacaktır.

Vajinal Kuruluğa Karşı Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Genital bölgeyi her gün ılık su kullanarak düzenli bir şekilde yıkayın ve kurulayın.
  • Su dolu küvet içerisinde 15 dakikadan daha fazla kalmayın.
  • Sıcak su ile banyo yapmayın. Olabildiğince suyun ılık olmasına özen gösterin.
  • Banyo yaparken kullandığınız sabun, duş jeli ve benzeri ürünlerin parfümsüz olmasına dikkat edin.
  • Doktor tarafından önerilmedikçe, genital bölge için üretilen spreyleri kullanmayın.
  • Külotlu çorap kullanmayın. İç çamaşırlarınızın pamuklu olmasına dikkat edin.
  • Çok sıkı olan ve genital bölgeyi tamamen saran kıyafetler giymeyin.
  • İçerisinde enzim bulunan çamaşır deterjanlarını kullanmayın.
  • Tuvalet temizliğinizi her zaman önden arkaya doğru yapın.
  • Tampon ya da pedinizi 3 saatte bir değiştirin.
  • Cinsel ilişki için doktorunuzun önereceği jel ya da kremleri kullanmadan önce ellerinizi mutlaka yıkayın.

Ağrılı Cinsel İlişki Nedir?
Cinsel ilişki esnasında hissedilen yanma, batma, ağrı ya da acı hissi genel olarak ağrılı cinsel ilişki olarak değerlendirilir. Bazı kişilerde bu his genital bölgede basınç ya da yırtılma şeklinde de görülebilir. Menopoz döneminde vajinal kuruluğa bağlı olarak da ortaya çıkabilen ağrılı cinsel ilişki çiftler arasında çeşitli problemleri beraberinde getirebildiği için mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Ağrılı Cinsel İlişki Nedenleri
Ağrılı cinsel ilişki vajina girişi ile ilgili nedenlerden kaynaklanabildiği gibi vajina içerisinden ya da pelvik yapıdan da kaynaklanabilir. En yaygın nedenleri ise şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kızlık zarının yapısal açıdan sert olması
  • Menopoza bağlı olarak vajinal dokularda incelme
  • Vajinal kuruluk
  • Cinsel ilişkiden kaynaklı tahriş
  • Enfeksiyondan kaynaklı tahriş
  • Vajina esnekliğinin kaybedilmesi
  • Zor doğum yapmış olma
  • Vajina enfeksiyonları
  • Cerrahi müdahale ya da doğum sonrasında vajinaya atılan dikişler
  • Kitle ya da tümörler
  • Rahim sarkması veya vajina duvarlarında sarkma
  • Prezervatiflerde bulunan lateks gibi bazı maddeler
  • Doğuştan olan vajina kusurları
  • Pelvik iltihabı
  • İdrar yolu hastalıkları
  • Daha önce pelvik kırıkları yaşamış olma
  • İltihaplı bağırsak hastalığı
  • Kabızlık
  • Hemoroid
  • Yetersiz cinsel uyarım
  • Çeşitli psikolojik sorunlar

Ağrılı Cinsel İlişki İçin Hangi Doktor Tercih Edilmeli?
Bu sorun vajinal muayene ve çeşitli tetkikleri de gerektirir. Müracaat için kadın doğum doktorlarını tercih etmelisiniz. Şayet ağrılı cinsel ilişki psikolojik nedenler ya da idrar yolu enfeksiyonları gibi farklı bir sorundan kaynaklanıyorsa, gerekli muayene yapıldıktan sonra kadın doğum doktoru tarafından bir başka branşta görev yapan hekime yönlendirilirsiniz. Ancak ilk olarak ön muayene için kadın doğum doktoruna başvurmalısınız.

Ağrılı Cinsel İlişkide Psikolojik Unsurlar
Bazı toplumlarda cinsel ilişki suçluluk ya da günahkarlık gibi kavramlarla birlikte değerlendirilebiliyor. Çocukluğundan bu yana bu değerlerle büyüyen bir kadının cinsel yaşantısında kendini suçlu ya da günahkar hissetmesi gibi yanış psikolojik yaklaşımlar ortaya çıkabiliyor. Bu durum cinsel isteksizlikten ağrılı cinsel ilişkiye kadar uzanan çeşitli sıkıntıları beraberinde getirebiliyor. Geçmişinde taciz ya da tecavüz gibi yaşanmışlıkları olan kadınların büyük bölümünde de cinsel ilişkide psikolojik unsurlara bağlı ağrı hissi oluşabiliyor. Bu durumda psikoloji uzmanlarının uyguladığı terapiler ile cinsel ilişkiye daha sağlıklı bir bakış açısının kazandırılması gerekiyor. Bu sorunu yaşayan kadınlar, kadın doğum doktoru tarafından psikoloji uzmanlarına yönlendirilebilir. Sağlıklı ve konforlu bir cinsel yaşam için terapilerin aksatılmadan uygulanması gerekir.

Açelya Kartal

İstanbul Aydın Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü okuyorum. Henüz bir anne yada anne adayı değilim. Ama araştırmalarım neticesinde elde ettiğim bilgileri burada sizlerle paylaşıyorum :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#hamileykenben

Hamilelik fotoğraflarınızı İnstagram'da #hamileykenben hashtag’i ile paylaşın, anasayfamızda size ve bebeğinize yer verelim :) Fotoğraflarınız editör onayından sonra sitemizde yer almaktadır.

MAİL ABONELİĞİ
Hemen Ara
Whatsapp
Bu site, sağlık hizmeti vermemektedir, sitedeki bilgiler tıbbi bir öneri yerine geçmez ve sadece bilgi amaçlıdır. Hastalıkların tanı ve tedavileri yalnızca uzman doktorlar tarafından gerçekleştirilebilir.