Esencan Hastanesi
Esencan Hastanesi

Smear Testi

Co-Test Nedir?

Rahim ağzının teşhisi için uygulanan smear testi ve HPV testinin birlikte uygulanması, co-test olarak adlandırılır. Smear uygulanabilmesi için elde edilen örnekler, HPV DNA değerlendirmelerinde de kullanılır. HPV testinin uygulanabilmesi için ek bir örnek daha almaya gerek kalmaz. İki testin sonuçlarının daha doğru şekilde değerlendirilebilmesi co-test sayesinde sağlanır. 30 ile 65 yaş arasındaki kadınlar için smear testi yerine co-test tavsiye edilmektedir.

Smear Testi

Smear testi, rahim ağzı bölgesinin değerlendirilmesi ve enfeksiyonlar ile birlikte kanserin kontrol edilebilmesi için kadınlara özel uygulanan bir rahim ağzı tarama testidir. Smear testi cam üstüne ince yayma, rahim ağzından sürüntü alımı, PAP testi ve PAP smear testi gibi isimler ile de bilinmektedir.

Smear Testi Hangi Sebeple Yapılır?
Smear testindeki temel hedef, rahim ağzı kanserlerinin ve prekanseröz lezyonlarının erken teşhis edilmesidir. Günümüzde jinekolojik muayene ve jinekolojik kontroller yapılacağı zaman sık sık smear testine başvurulmaktadır.

Smear Testi Nasıl Yapılır?
Vücuttaki dokuların sürekli olarak kendisini yenilemesi aynı zamanda yüzeylerden hücrelerin dökülmesine de sebep olur. Dökülen hücrelerin bir araya getirilmesi ve özel işlemlerden geçirilmesinden sonra mikroskop ile incelenmesine hücresel inceleme adı verilmektedir.

Sitolojik inceleme olarak da adlandırılan bu işlemin etkili bir şekilde uygulandığı alan rahim ağzını ve alınan örnekleri kapsamaktadır. Servikal özellikli hücrelerin toplanması işlemlerine ise, smear adı verilir.

Smear testi tarihte ilk defa 1930’lu yıllarda George Papanicolaou adlı Yunan bilim adamı tarafından uygulanmıştır. Bu testin PAP Smear testi olarak adlandırılmasının sebebi de budur.

Smear Testi (CVS) Alımı Ağrıya Yol Açar mı?
Smear testi günümüzde uygulanan jinekolojik muayenelerin doğal bir parçasıdır. Jinekolojik muayene esnasında smear alınacağı zaman herhangi bir şekilde ağrı ortaya çıkmaz.

Smear Testi Neden Önemlidir?
Smear testi çoğu zaman hayat kurtarıcı bir rol üstlenmektedir. Kadınlarda yaşam süresini uzatıcı ve hayat kurtarıcı olan smear testi ile birlikte mammografi testi de mevcuttur.

Kadınların üreme sistemindeki kanserler arasında meme kanserinden sonra en fazla görülen diğer kanser türü serviks yani rahim ağzı kanseridir. Erken dönemde teşhis edilen bu kanser türü kolay bir şekilde kontrol altında tutularak tedavi edilebilmektedir.

Bütün kanserlerde olduğu gibi rahim ağzı kanserinde de gizli bir hastalık süreci mevcuttur. Uzun yıllar sürebilen bu kanser türü, belirli bir süre sonra belirtilerini göstermeye başlar. Fakat belirtiler ve şikayetler ortaya çıktıktan sonra hastalık yayılmış halde olur. Bu sebeple, kanserlerin erken dönemde tanımlanabilmesi için belirli testler geliştirilmiştir. Rahim ağzı kanserinin erken tanısının konulabilmesi için smear testine ihtiyaç duyulur.

Smear testi ile alınan örnekler patolojik açıdan incelendikten sonra kanser ya da kanser öncüsü olan hücrelerin olup olmadığını belirlenir.

Sürüntü (Simir) Nasıl Alınır?
Smear alımı tamamen ağrısız ve kolay bir işlemdir. Jinekolojik muayeneniz sırasında vajinaya spekulum adı verilen bir alet yerleştirilir. Daha sonra bu alet vasıtasıyla serviks görünür hale gelmiş olur. Jinekolojik muayenelerde sık sık kullanılan spekulum ile yapılan bu işlemde herhangi bir kanama olmadığından emin olunduktan sonra smear fırçası devreye girer. Smear fırçası, serviksten vajinaya doğru ilerleyen ve dökülen hücreleri toplar. Fırça vasıtasıyla rahim ağzından da sürüntü yani smear alınabilir.

Smear testlerinde kullanılan birtakım değişik araçlar mevcuttur. Alınan materyaller “lam” adı verilen cam üzerine yayılır. Daha sonra alkol veya saç spreyi sıkılarak sabitlenir. Bu işleme “ince yayma” ismi verilmektedir. Tahta aparat ile alınan sürüntünün lam üzerine yayılması işlemi de fırça üzerinde olan mukus salgılarının uzaklaşmasını sağlar. Böylelikle incelemeler daha kolay ve sağlıklı bir şekilde yapılır. Fiksasyon örnekleri elde edildikten sonra hücresel biçimlerin bozulması ve kuruması meydana gelebilir. Bu durum analiz ve değerlendirme kısmında hatalara sebep olabilir.

Smear Testi Sonuçlarında Patoloğa Hangi Bilgiler Lazım Olur?
Doğru şekilde hazırlanmış olan smear lamında yer alan preparat patoloji uzmanlarına incelenmesi için gönderilir. Patolog, preparatı analiz ve inceleme altına aldığı zaman hastalar hakkında bazı bilgilere ihtiyaç duymaktadır. Bu bilgiler;

  • Hastanın yaşı ve yaş grubu
  • Hasta şikayetleri
  • Adet tarihi ve adet düzeni
  • Gebeliğin mevcut olup olmadığı ve geçmiş dönemde kaç gebelik yaşandığı
  • Doğum kontrol hapı kullanımı ve diğer hormonal ilaçların kullanım durumu
  • Spiral (rahim içi araç) kullanımı
  • Smear istenmesinin amacı

Elde edilecek olan bu bilgiler ışığında patoloji uzmanı tanıyı daha kolay bir şekilde koyabilmektedir. Şüpheye düştüğü durumlarda da daha kolay karar alabilmektedir. Patolog uzmanı preparatı kimyasal maddeler ile birlikte işler. Mikroskop altında inceleyerek tanı işlemini tamamlar. Smear sonuçlarının alınabilmesi için özel jinekolog muayenehaneler size 1 ile 2 gün gibi bir süre verir. Devlet hastanelerinde bu süre biraz daha uzayabilmektedir.

Smear Testinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Nelerdir?
Smear testi ile smear alınacağı zaman en önemli nokta, rahim ağzının rahim boşluğu ile bağlandığı kanalın ve vajinanın ayrı olarak ele alınmasıdır. Bu noktalardan ayrı ayrı örnek alınması gerekir. Smear tarama testleri son derece etkili sonuçlar çıkartabilen testler arasındadır. Bu test sayesinde anormal hücreler erken dönemlerde teşhis edilebilmektedir. Erken teşhis en uygun tedavi yöntemlerinin belirlenmesinde etkili bir rol üstlenir. Aynı zamanda kanserin ilerlemesini de engeller.

Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan çalışmalarda, smear testinin kullanımı sonucunda serviks kanserinden kaynaklanan ölümlerin %80 oranında azaldığı ortaya çıkartılmıştır. Smear testi uygulandığı zaman kadınlardaki hormonal durumlar analiz edilebilir. Ayrıca enfeksiyonlar hakkında da bilgi alınabilir. Tedavi sonrasındaki ortaya çıkabilecek sorunların erken teşhisinde de smear testi önemli bir rol üstlenir.

Kimler Smear Testi Yaptırmalıdır?
Serviks kanseri en sık rastlanan kanser türleri arasında yer aldığı için ve tarama sayesinde kanser tespit edilebildiği için bütün kadınların smear testi yaptırması gereklidir. Fakat herkesin aynı sıklıkta belirli taramalardan geçmesi gerekmemektedir. Bu sebeple, taramalara kaç yaşında başlanacağı ve kimlerin hangi sıklıkta bu taramalardan geçmesi gerektiği konusunda bilgi sahibi olunmalıdır.

Geçmiş dönemlerde tarama yaşı 35 olarak belirlenmiştir. Fakat 1988 yılında Amerikan Kanser Derneği tarafından, kadınların yüksek ve düşük riskli olarak iki sınıfa ayrılmaları gerektiği ve tarama şeklinin değişmesi gerektiği söylenmiştir. Yapılan araştırmalar ve açıklamalardan sonra yaş olarak değil, cinsel yaşantının başladığı zamanın esas olarak alınması gerektiğinin altı çizilmiştir.

Kimler Rahim Ağzı Kanserleri Açısından Riskli Gruptadır?
Rahim ağzı kanserleri (serviks kanserleri) açısından yüksek riskli grupta yer alanlar;

  • Sigara tüketenler
  • Poligamik (çok eşli) kadınlar ve çok sık partner değiştiren kadınlar
  • İlk cinsel deneyimini erken yaşta yaşayanlar
  • HPV enfeksiyonu taşıyıcıları
  • Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar

Smear Testinde Neler Görülür?
Serviko vajinal smear (CVS) alındıktan sonra oluşturulan preparatlarda hastaların hücrelerinin durumları, hormonal durumları ve mikrobiyolojik durumları değerlendirme altına alınabilmektedir. Smear preparatları servikal, vajinal hücreler, bakteriler gibi noktalarda detaylı bir araştırılma yapılmasını sağlar. Ayrıca candida, trikomanonas, vajinal enfeksiyon etkenleri ve spermlerde smear preparatları arasında bulunabilmektedir.

Servikal ve vajinal hücreler kanser tespitinde büyük bir önem taşır. Aynı zamanda kanser öncülü olan lezyonların tespit edilmesi için de servikal ve vajinal hücrelere ihtiyaç duyulur. Hücrelerin türleri hormonal durumu hakkında da bilgi alınabilmesini sağlar. Bu sebeple, üreme çağında olanlar ve menopoz döneminde olanlardan alınan smear görüntüleri birbirleri ile farklılıklar taşır.

Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Smear testlerinin sonuçları ortaya çıktığı zaman farklı şekillerde sınıflandırmalar yapılır. Bu sınıflandırmalar için en sık “Papanicolaou Sınıflaması” terimi kullanılır. Son yıllarda bu sınıflandırmalar arasına daha detaylı bir sınıflandırma olan “Bethesda Sınıflaması” da dahil olmuştur. Smear testi sınıflandırmaları ve değerlendirmeleri aşağıdaki gibi yapılır;

  • Sınıf 1: Atipik hücrenin yer almadığı sınıftır.
  • Sınıf 2: Negatif sonuçtur. Bazı hücre değişiklikleri mevcuttur.
  • Sınıf 3: Şüpheli durumlar için kullanılır. Kesin bir şekilde kanser hücresi olmayan anormal hücreler yer alır.
  • Sınıf 4: Zayıf pozitif sonuçtur. Büyük bir olasılık ile habis hücreler mevcut durumdadır.
  • Sınıf 5: Daha kuvvetli pozitif sonuçtur. Kesin olarak habis (malign) hücreler vardır.

Mikroskopi incelemelerinde vajinite yol açan etkenlerin ortaya çıkması enfeksiyon tanısı konulmasına yol açabilir. Fakat trikomonas enfeksiyonlarında da hatalı bir şekilde habis tanısı koyulabilmektedir.

1991 yılında Bethesda sınıflandırması tekrar düzenlenmiştir. Yaygınlık kazanmaya başlayan bu sınıflama çerçevesinde smear testi tanı aracı değil, tıbbi bir konsültasyon olarak ele alınmaktadır. Anormal smearın mevcut olduğu durumlarda servikal intraepitheliyal neoplazi (CIN) terimi kullanılır. Bu durum CIN 1, CIN 2, CIN 3 olarak kendi içerisinde farklı sınıflara ayrılır. Bethesda sınıflamalarında CIN 1 LSIL, CIN 2 ve CIN 3 ise, HSIL olarak ele alınmaktadır. Raporlarda hazırlanmış olan preparatın ve preparatlarda yer alan hücre yoğunluğunun sitolojik tanılar için yeterli olup olmadığı da yer almalıdır.

Smear Testi Neden Anormal Çıkar?
Kadınların cinsel açıdan aşırı aktif olmaları, daha önce yapılan smear testinden anormal sonuç alınmış olması ve birden fazla cinsel partnere sahip olunması gibi durumlar smear testi sonuçlarının anormal çıkmasına yol açabilir.

Smear Testi Sonuçları Yanlış Çıkabilir mi?
Smear testlerinde de bütün diğer uygulanan laboratuvar testlerinde olduğu gibi yanlış sonuç çıkabilme olasılığı mevcuttur. Ancak yanlış sonuca yol açabilecek belli başlı faktörler de bulunmaktadır;

  • Anormal hücrelerin incelenebilecek kadar alınmaması veya eksik alınması
  • Numunelerin içerisinde kan ve enfeksiyon yer alması
  • Vajinanın iç kısmının yıkanması veya daha öncesinde kullanılmış olan ilaçlar
  • Numuneler içerisinden yeteri kadar hücre alınmaması

Smear Testi Hamilelikte Yapılır mı?
Hamile kalmaya karar verildiği zaman genel muayene yapılması gerekir. Bu süreç içerisinde smear testi yaptırabilmek de mümkün olabilmektedir. Ancak bu durumun mümkün olmadığı süreçlerde ilk hamilelik kontrolünüzde doktorunuz size genellikle en son ne zaman smear testi yaptırdığınız sorabilir. Eğer aradan uzun bir süre geçtiyse doktorunuz size smear testi yapacaktır. Hamilelik döneminde yapılacak olan smear testlerinin sağlık açısından herhangi bir sakıncası yoktur.

Hamilelik, kişinin ilerleyen yaşlarında görebileceği rahim, meme ve yumurtalık kanserleri riskini azaltırken, aynı zamanda serviks (rahim ağzı kanseri) riskini artırabilmektedir. Bu sebeple, pek çok farklı doktor hamileliğin ilk 3 aylık dönemi içerisinde rutin olarak smear testi uygulamaktadır.

Smear Testi Bakirelere Yapılır mı?
Daha önce hiç cinsel ilişki yaşamamış olan kişilere smear testi yapılmasına gerek yoktur. Rahim ağzı kanserinin sebebi genellikle HPV virüsü olur. Bu virüs cinsel ilişki yaşamamış olan kadınlarda bulunmaz. Bu sebeple, kadınlarda rahim ağzı kanseri riski henüz bulunmamaktadır. Smear testine de gerek kalmaz.

Smear Testi Öncesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Smear alınmadan 24 saat kadar bir süre önce cinsel ilişkide bulunulmamalıdır. Bu durum daha güvenilir sonuçlar elde edilmesi için önemlidir. Smear alınacağı günün en az 72 saat öncesinde vajinal krem ya da bir ilaç kullanılmamalıdır.

Testler için en ideal süreç adet kanamalarınız sona erdikten sonra 10 günlük sürenin geçtiği ve ilk adet döneminize kadar olan süreçtir. Kanamanın miktarı çok aşırı değil ise ve doktorunuz gerekli gördüyse smear testi yapabilir. Önemli bir diğer nokta ise, patoloğun bu alanda deneyimli olması gerektiğidir.

Smear Testi Güvenilir mi?
Smear testlerinde yanlış negatif sonuç oranları %30’dur. Klinik açıdan habaset (kötü) olduğu halde smear testinin normal çıkma olasılığı ise %20’dir. Smearın alınış tekniği ve patoloğun deneyimleri test güvenilirliği ve doğruluğu konusunda etkili bir rol oynar.

Smear Testinin Pozitif ya da Negatif Olması Neyi İfade Ediyor?
Smear testlerinin sonuçları pozitif ve negatif gibi sonuçlar çıkartabildiği gibi aynı zamanda farklı verileri de ortaya çıkartır. Test sonuçlarında normal ya da anormal olarak değerlendirme yapılırken hangi bulguların anormal olduğu raporlarda ayrıntılı bir şekilde yer alır. Fakat negatif şekilde bir sonuç ortaya çıktı ise, rahim ağzı kanseri riskinin var olmadığı belirtilir.

Smear testinde bazı zamanlarda yetersiz materyal ya da tekrar örnek alınması gibi ibareler yer alır. Bu tür süreçlerde rahim ağzı bölgesinden alınacak olan sürüntüde inceleme yapılabilecek kadar hücre bulunmadığı tespit edilebilir. Sürüntü içerisinde kan ve mukus gibi maddeler de yer alabilir. Bu maddeler değerlendirme sürecini zorlaştırabilmektedir. Böyle durumlar ile karşılaşıldığı zaman yeniden sürüntü alınır ve inceleme tekrar yapılır.

Açelya Kartal

İstanbul Aydın Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü okuyorum. Henüz bir anne yada anne adayı değilim. Ama araştırmalarım neticesinde elde ettiğim bilgileri burada sizlerle paylaşıyorum :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#hamileykenben

Hamilelik fotoğraflarınızı İnstagram'da #hamileykenben hashtag’i ile paylaşın, anasayfamızda size ve bebeğinize yer verelim :) Fotoğraflarınız editör onayından sonra sitemizde yer almaktadır.

MAİL ABONELİĞİ
Hemen Ara
Whatsapp
Bu site, sağlık hizmeti vermemektedir, sitedeki bilgiler tıbbi bir öneri yerine geçmez ve sadece bilgi amaçlıdır. Hastalıkların tanı ve tedavileri yalnızca uzman doktorlar tarafından gerçekleştirilebilir.