Tek Umblikal Arter (Bebeğin Kordonunda Tek Atardamar Bulunması)

Kordon Dolanması

Bebeğin anne karnındayken ya da doğum esnasında kordonunun vücudunun herhangi bir yerine dolanmasına kordon dolanması denir. Genellikle bebeğin kordonunun olması gerekenden daha uzun olduğu zamanlarda ortaya çıkan kordon dolanması canlı doğumların yaklaşık % 25’inde görülür. Doğum esnasında meydana gelmesi ya da daha erken olması durumunda acil sezaryen kararı alınması gerekir. Özellikle kordonun bebeğin boynuna dolanması durumunda bebek için hayati tehlike doğabilir.

Tek Umblikal Arter (Bebeğin Kordonunda Tek Atardamar Bulunması)

Tek Umblikal Arter Nedir?
Bebeklerin kordonunda normalde 3 adet damar bulunmaktadır. Bu damarlardan iki tanesi umblikal arter ve 1 tanesi de umbikal ven damarıdır. Umblikal arter atardamar, umbikal ven ise toplardamardır. Bebeğin anne karnında gelişimini sürdürmesi esnasında, kordonunda hem sağ hem de sol bölümde bu 3 damar mevcut olur. Ancak gelişim devam ederken sağdaki umblikal ven kaybolabilir. Bu da tek umblikal arter olarak adlandırılır. Tek umblikal arter doğumların yaklaşık % 1’inde görülürken ikiz bebeklerde % 5 oranında gerçekleşir.

Tek Umblikal Arter Neden Olur?
Bu alanda çok sayıda çalışma ve araştırma yapılmasına rağmen tek umblikal arterin neden oluştuğu yani bebeğin kordonundaki toplardamarlardan birinin neden kaybolduğu halen bilinemiyor. Bu alanda mevcut bir bulgu olmadığından tek umblikal arter sebebi de tıp dünyasında henüz bilinemiyor. Tek veri bu sorunun kız bebeklerde daha sık görüldüğüdür.

Fetusta Atardamar ve Toplardamarın Görevi
İnsan vücudunda bulunan atardamarlar ve toplardamarlar hayati öneme sahiptir. Atardamarlar temiz kanı taşırlar. Toplardamarlar ise kirli kanı taşırlar. Temiz kan besinden zengindir ve bol miktarda oksijen içerir. Organların görevlerini yerine getirmelerini sağlayan kanı taşır. Kirli kan ise karbondioksit ve atık maddeler içerir. Ancak fetusların göbek kordonlarında bulunan atardamar ve toplardamarlar tam tersi göreve sahiptir. Umblikal arterler temiz değil kirli kanı toplayarak fetustan plasentaya aktarır. Umblikal ven ise plasentadaki temiz kanı toplayarak fetusa iletir.

Tek Umblikal Arter Hangi Durumlarda Görülür?

  • Anne adayında şeker hastalığı ve preeklampsinin mevcut olması
  • Olgihodramnios veya polhidramnios mevcut olduğunda
  • Kromozomal anomalinin mevcut olduğu gebeliklerde
  • İkiz, üçüz gibi çoğul gebeliklerde
  • Anne adayının yaşının ilerlemiş olması durumunda
  • Multiparite mevcut olduğunda

Tek Umblikal Arter Tanısı Nasıl Konur?
Tanı konması için renkli doppler ultrason cihazı ile bebeğin anne karnında görüntülenmesi gerekir. Bu görüntülemede göbek kordonunda 3 yerine 2 adet damar olduğu gözlemlenebilir ve bu sayede tek umblikal arter tanısı konabilir.

Tek Umblikal Arter Önemi Nedir?
Yapılan incelemelerde tek umblikal arter görülen bebeklerin yaklaşık % 25’inde bazı anomalilerin de olduğu anlaşıldı. Genellikle tek umblikal arter olan bebeklerde kalp anomalisi ile sindirim sistemine dair anomalilerin sıklıkla görüldüğü anlaşılıyor. Aynı zamanda böbrek ile beyin anomalilerinin de yaygın bir şekilde tek umblikal arter durumuna eşlik ettiği bulguları mevcut. Tüm bu anomaliler arasında tek umblikal arter durumuna eşlik eden en yaygın anomali ise trizomi 18 oluyor. Gebeliğin devamı esnasında fetusun yaklaşık % 15’inde de gelişme geriliği görülebiliyor. Bebeğin kordonunda tek atardamar bulunması erken doğum ve düşük riskini beraberinde getirmektedir. Ancak bu durumun mevcut olduğu gebeliklerin % 50’sinde ise hiçbir sorun yaşanmadan normal bir doğum sürecinin yaşandığı da bilinmektedir.

Tek Umblikal Arter Durumunda Gebeliğin Takibi
Şayet bebekte tek umblikal arter saptanırsa gebeliğin çok daha yakından takip edilmesi gerekir. Çünkü bu durum farklı anomaliler ile birlikte görülebiliyor. Bu nedenle tek umblikal arter durumuna müdahale edilmeyecek olunsa dahi bebekte diğer anomalilerin olup olmadığına dair bir gebelik takibi gerekmektedir. Bunun için de fetal ekokardiyografi yapılması gerekmektedir. Eğer bu inceleme sonrasında bebekte bir anomali saptanırsa bu durmda kromozomal anomali tetkiklerinin mutlaka gerçekleştirilmesi gerekir. Bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan örnek alınarak amniyosentez ile fetal kromozomal incelemenin gerçekleştirilmesi gereklidir. Yapılan incelemelerde bebekte farklı bir anomali olmadığı anlaşılırsa yine de hekim tarafından amniyosentez incelemesine karar verilebilir. Bunun nedeni kromozomal bir anomali olup olmadığının anlaşılabilmesidir. Aynı zamanda doğumdan önce bebeklerin böbrek gelişme geriliği olup olmadığının anlaşılması için de ultrason incelemelerinin mutlaka aksatılmadan yaptırılması önerilir. Bu sayede mevcut bir anomalinin saptanması halinde erken müdahale yapılabilir.

Açelya Kartal

İstanbul Aydın Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü okuyorum. Henüz bir anne yada anne adayı değilim. Ama araştırmalarım neticesinde elde ettiğim bilgileri burada sizlerle paylaşıyorum :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#hamileykenben

Hamilelik fotoğraflarınızı İnstagram'da #hamileykenben hashtag’i ile paylaşın, anasayfamızda size ve bebeğinize yer verelim :) Fotoğraflarınız editör onayından sonra sitemizde yer almaktadır.

MAİL ABONELİĞİ